Croeso i flog Popeth yn Gymraeg, ychwanega dy sylwadau...

20fed Chwefror 2005, Gwent...

Rhyw feddyliau cyn cychwyn allan i ffilmio’r rhaglen gynta yng Ngwent...

Wrth gael fy magu yn Llundain, roedd dyn yn tueddu gwneud yn fawr o'i gyfle i siarad Cymraeg, ac mae'r tueddiad yna wedi para i ryw raddau wedi i mi symud nôl i Gymru. Buan y dysgais i nad ydi dechra pob sgwrs yn Gymraeg yn helpu chdi gael dy syrfio mewn pyb yng Nghaerdydd:

- "Peint o gwrw plîs"
- "You Polish?!"

Ond rhaid trio, does? Tybed ai ymateb fel'na ga'i fory? Dros y blynyddoedd, dwi wedi datblygu "radar" am le ddylai rhywun mentro dechrau sgwrs yn Gymraeg bob tro. Er enghraifft: Caerdydd - na. Y Rhyl - na. Roedd Dinbych ar y llaw arall, lle buom ni'n byw ar ôl priodi, yn anodd yn hynny o beth. Yn ddigon Cymraeg i beri i rywun ddygnu mlaen i drio, yn ddigon Saesneg i beri llawer iawn o rwystredigaeth wrth wneud.

Ond fory dwi'n diffodd y "radar"...

Wedi dweud hynny, mae gwahaniaeth rhwng dechrau sgwrs, a mynnu parhau sgwrs yn Gymraeg. ‘Da ni'n nerfus fel Cymry dwyieithog... ond petaen ni'n mynnu siarad Cymraeg, base rhaid i bobl eraill yn ein cymunedau ddysgu - dyna sut mae gennym Baums a Stuhlfelders a Clossiaid Cymraeg. Nid caredigion yr iaith mo'u cyndadau, jest pobl gyffredin oedd am ffitio mewn, oedd yn gorfod ffitio mewn.

Ydi'r reddf yna dal ynom ni? Drwy brotestio am yr allanolion - statws swyddogol, arwyddion, ffurflenni ac ati - ydan ni wedi colli rhyw elfen o'r cythraul, y grym ewyllys, sy'n gwneud i bobl fynnu siarad Cymraeg? Dargyfeirio'n hegni mewn i'r allanolion?

Ond dwi'm isio colbio pobol hefo'r Gymraeg chwaith - gwneud y peth yn gyfrwng "ni a nhw". Cyfrwng "ni" ydi o - eiddo pawb yng Nghymru, p'un ai dyn nhw'n ei medru hi ai peidio.

Be wna'i fory felly? Mae rhyw nerfusrwydd yn dod drosta'i mwya sydyn a minna'n mynd allan fory am y tro cynta i drio gwneud popeth yn Gymraeg.
Dwi'n teimlo fel hogyn o Lundain eto, ar blatfform Euston, yn barod i fynd ar fy ngwyliau... Fydd pobol yn gas? Siawns ga'i'r un parch a th_rist o leia?
A tydi rheina ddim bob tro'n medru Saesneg. Cawn weld...

0 Sylwadau:

Post a Comment

<< Hafan